In de Week van de Opvoeding draait het om het uitwisselen van ervaring en ideeën tussen ouders, opvoeders, kinderen en jongeren. Een positieve benadering staat daarbij voorop.  Taboe doet hieraan mee! Vanaf nu iedere dag een gedeelte uit het boek Gebruiksaanwijzing gezocht van Bénazir. Dit is een pedagogische casus over respectloos gedrag.

Helmi merkt nu dat het allemaal veel makkelijker gaat dan dat ze verwacht had. Niemand rekent het haar aan dat ze nee durft te zeggen. En iedereen vindt haar nog even aardig als voorheen. Dat sterkt haar en langzaam maar zeker verzwakt het bepaalde overtuigingen die ze haar hele leven had. Het is nog een proces waar ze doorheen moet, maar ze heeft inmiddels wel gemerkt dat nee zeggen niet moeilijk hoeft te zijn. De manier waarop je het zegt, is van groot belang. En dat heeft Helmi nu duidelijk ervaren.

PLAN VAN AANPAK

  • Ouders moeten op één lijn zitten en dezelfde opvoedingsnormen hebben. Anders moeten ze eerst compromissen sluiten, zodat er één duidelijke weg ingeslagen kan worden.
  • Op een rustig moment de regels van het gezin met de kinderen doorspreken. Geen autoritair gedrag, want dat wekt weerstand op.
  • Betrek de kinderen bij het opstellen van de gezinsregels en stimuleer eigen inbreng.
  • Geef de grenzen duidelijk aan en de sancties die er volgen bij overschrijding van de regels.
  • Bij overschrijding het kind eerst een waarschuwing geven en pas straffen indien deze dezelfde regel weer overschrijdt. Bij frequente overschrijding de sancties aanpassen, want die werken dan duidelijk niet. Bedenk dan een andere sanctie die wel invloed heeft.
  • Bij prettig gedrag het kind ook complimenteren.
  • Na een aantal weken gezamenlijk evalueren hoe de weken zijn verlopen. En eventuele veranderingen toepassen of regels bijstellen. Ook hier de kinderen stimuleren om mee te denken.
  • Ouders dienen zich ook aan de gestelde regels te houden en voorbeeldgedrag te vertonen.

BRUTAAL GEDRAG
Een kind wordt niet brutaal geboren, maar gemaakt en brutaliteit zal niet vanzelf over gaan, zonder dat er aandacht aan besteed wordt. Aan een kind dat duidelijk de grenzen van zijn ouders of opvoeders overschrijdt, moet aandacht besteed worden, omdat het anders escaleert. Het is een kind eigen om grenzen op te zoeken en als ouders dien je deze van tijd tot tijd ook goed te bewaken. Wat in eerste instantie schattig lijkt en waar dan hartelijk om gelachen wordt, kan later een ware nachtmerrie voor ouders worden. Als een driejarige een brutale houding aanneemt, is het vaak vertederend en staat het enorm eigenwijs. Maar toch moet men op die momenten opletten dat het niet voor het kind een soort van vrijbrief wordt van: ik mag mij zo gedragen. Want als het kind inmiddels zes is, kan dit gedrag je behoorlijk je neusgaten uit komen.

CORRIGEREN
Wil je dat je kinderen op een correcte manier tegen je blijven praten, dan moet je – als het kind deze grens overschrijdt – dit duidelijk aangeven. Een kind mag boos zijn, maar zijn woede uiten in fysiek of verbaal geweld is niet toelaatbaar. Dan moet men het kind corrigeren en eventueel zelfs straffen. Als je dit gedrag lange tijd toestaat, is het moeilijk om het weer terug te draaien en dat zal zeker niet zonder slag of stoot gebeuren. Vaak zie je dat het dan uitmondt in een machtsspel, waardoor er een grotere conflictsituatie ontstaat. Regels weer aanscherpen kun je daarom het beste aangeven aan de kinderen tijdens een rustig gesprek en uitleggen waarom je dat doet. Maar ook duidelijk maken dat je overschrijding van de regels zal bestraffen, nadat het kind de eerste waarschuwing heeft genegeerd. Een kind moet je dus eerst een waarschuwing geven en pas straffen als deze weer de regels overschrijdt.

FAMILIEBOEK
Een familieboek is een boek waar de regels, normen en waarden van een gezin duidelijk in vermeld worden. Het wordt ook opgesteld door het gezin. Dit boek wordt gemaakt als de kinderen niet duidelijk weten wat de grenzen zijn en ze deze overschrijden. De ouders stellen vooraf hun opvoedingsnormen vast op papier en gaan samen bespreken welke  opvoedingslijn ze zullen volgen. De normen en waarden worden vooraf in het familieboek opgenomen, omdat het vaste regels zijn waarover geen discussie mogelijk is.  Regels betreffende bedtijden, tijden van thuiskomst, takenverdeling en dergelijke veranderen naarmate de kinderen groter worden. Dit zijn de regels waar je kinderen hun stem in kan geven. Het voordeel van de kinderen betrekken in het maken van een familieboek is, dat ze zich meer betrokken zullen voelen en gemotiveerder zijn om de regels na te leven.

Tijdens de opmaak van het boek is het verstandig om de kinderen uit te leggen waarom deze regel in het boek is opgenomen. Ook als het kind een regel aanbrengt, moet het motiveren waarom deze in het boek moet opgenomen worden. Zo ontstaat er een familiewetboek, maar dan gemaakt door en voor het gezin. Kinderen zullen daardoor makkelijker met autoriteiten om kunnen gaan en grenzen respecteren. Ook worden ze gestimuleerd om mee te denken, hetgeen hun inlevingsvermogen vergroot. Het is raadzaam om met een familieboek te starten op ongeveer zesjarige leeftijd. De kinderen zijn dan enthousiast en zullen dan ook actief meewerken aan het boek. Starten op een latere leeftijd is ook mogelijk, maar dan zal zoveel mogelijk de eigen inbreng gestimuleerd moeten worden om de kinderen te motiveren.

Als er een groot leeftijdsverschil is tussen de kinderen onderling, dan kun je het jongere kind beperkt mee laten doen. De jongste kinderen kan je de regels duidelijk maken aan de hand van symbolen. Samengestelde gezinnen hebben zeker veel baat bij een familieboek. Regels van elkaars families kunnen opgenomen worden en samengevoegd worden tot een nieuw familieboek.

Deel 1, deel 2, deel 3, deel 4, deel 5, deel 6, deel 7