Ooit, inmiddels jaren geleden, ontdekte ik een knobbeltje in mijn borst. Na de eerste schrik direct de huisarts gebeld. Gevolg: bezoek aan huisarts, doorverwijzing naar ziekenhuis, onderzoek chirurg, mammografie. Omdat er ‘iets’ was te zien op de mammo volgde er ook nog een echografisch onderzoek.

In bovenstaande mallemolen belanden per dag heel veel vrouwen en ik ben daar geen uitzondering op. Dan volgt de tijd van wachten op de uitslag, in mijn geval een paar dagen. Van alles spookt er in die dagen van onzekerheid door je hoofd en, op sommige tijdstippen van uiterste mineur, zag ik mezelf al m’n haar verliezen en schreef ik in gedachten afscheidsbrieven aan mijn geliefden.

MAMMOGRAFIE: PIJNLIJK OF NIET?
Uiteindelijk bleek het om mastopathie te gaan (goedaardige aandoening van borstklierweefsel) en was er geen reden tot ongerustheid. Wel adviseerde de chirurg mij om jaarlijks een mammo te laten maken.

Er zijn bergen discussies in vrouwenbladen en op –forums te vinden over mammografieën en of het nu wel of niet pijnlijk is. Dat is voor iedereen persoonlijk en moet eigenlijk geen punt van discussie zijn. In mijn geval van mastopathie in combinatie met weinig vet (lees mager) bleek het geen pretje te zijn. Sterker nog, ik ging bijna van m’n stokje. Dat de dienstdoende verpleegkundige het ook nog nodig vond om te zeggen dat ik mij aanstelde, kwam mijn humeur niet ten goede.

Ook verbaasde ik me enorm over de onhandige houding die je moet aannemen tijdens het nemen van de mammo. Met een arm hang je aan een handvat en vervolgens schraapt het apparaat langs je ribben om je borst tussen twee platen te pletten. Met twee vuurrode borsten en een geplet ego begon ik aan de nabespreking met de chirurg. Inmiddels behoorlijk getergd wierp ik hem voor de voeten dat de mammografie door mannen uitgevonden moest zijn. Zo vrouwonvriendelijk en niet meer van deze tijd! Wanneer een man met zijn ‘zaakje’ tussen twee platen geplet zou worden, zouden zij al lang iets anders bedacht hebben. De aardige chirurg kon er wel om lachen en stelde voor dat ik de volgende keer een MRI zou laten doen. Dat zou minder belastend zijn… Daar kon ik mee leven.

MRI
Een jaar later volgde de oproep voor de MRI, fluitend ging ik er naar toe. Er zou immers geen borstpletting of pijn aan te pas komen. Waar ik even geen rekening mee had gehouden was het feit dat je een infuus met contrastvloeistof in je ader krijgt en dat je een half uur doodstil in een benauwde ruimte moet liggen op je buik. Dat afwegende tegen de paar minuten pijn lijden bij een mammo zette mij toch weer aan het twijfelen.

Het jaar daarop werd ik automatisch opgeroepen voor toch weer een mammo. Omdat ik met mijn gezondheid geen enkel risico wil nemen, ging ik er met lood in de schoenen weer naar toe. Dit keer nam ik mijn man mee, opdat hij met eigen ogen kon zien wat een drama zo’n onderzoek is. Hij gaf toe dat het een bijzonder triest gezicht was om mijn borst tot formaat boterhamworst geplet te zien worden.

Ook dit keer was er ‘iets’ te zien, volgde er een echo en daarna zelfs een punctie. Was de methode mammo in mijn beleving al niet meer van deze tijd…een punctie valt ook onder de categorie ‘afknapper’.

Er wordt meerdere malen een holle naald in je borst geschoten vanuit een onnozel krakerig plastic apparaatje wat nog het beste vergeleken kan worden met de knopenschieter die mijn moeder vroeger had. Resultaat, drie weken een blauwe pijnlijke borst. Maar goed, je ondergaat het wat moet je anders? Gelukkig bleek alles weer loos alarm.

Nu, na jaren achtereenvolgens mammo’s, MRI en echo’s staat mij weer een oproep te wachten en besluit ik internet eens op te starten om de nadelen en alternatieven van een mammografie op te zoeken.

ALTERNATIEF
Ik val achterover van verbazing van wat ik te zien krijg en kan het iedereen aanbevelen het ook eens te doen. Er blijkt al jaren een alternatief te bestaan voor de mammografie, namelijk thermografisch onderzoek. Volstrekt pijnloos en het blijkt borstkanker in een veel vroeger stadium op te kunnen sporen. Op eigen initiatief kun je in Nederland thermografisch onderzoek laten doen onder meer in Amsterdam. In Nederland wordt deze methode in ziekenhuizen niet gebruikt, in Duitsland wel.

Ook blijkt de mammografie helemaal niet zo nauwkeurig en onschuldig te zijn als wordt beweerd. Per onderzoek worden er vier foto’s gemaakt en word je blootgesteld aan 1 rad straling. Wanneer je dat vermenigvuldigd over het aantal jaren dat deze foto’s gemaakt worden, blijkt dus dat je blootgesteld word aan een niet te verwaarlozen hoeveelheid straling die juist kanker bevordert! Vooral omdat borstweefsel extra gevoelig is voor straling. Ook blijkt dat door het pletten van de borst haarscheurtjes kunnen ontstaan in eventueel aanwezig tumorweefsel, waardoor het zich kan gaan verspreiden.

Eén middag googelen met de zoekwoorden ‘mammografie nadelen’, brengt mij tot de volgende conclusie: klaar ben ik met die mammo’s! Ik ga in het vervolg voor een handmatig onderzoek bij de chirurg en bij twijfel wil ik een echo. Dat scheelt me een hoop stress en geeft me eindelijk het gevoel dat ik iets doe waar ik volledig achter kan staan.

Waarom dit artikel? Gelukkig hebben we in onze moderne maatschappij de beschikking over methoden van borstkankeronderzoek. Ik ben mij daar terdege van bewust. En iedere vrouw waarbij op tijd borstkanker ontdekt wordt zal beamen dat ze blij is dat er zoiets als borstonderzoek bestaat.

Echter over de methoden valt te twisten. Wat onvoldoende belicht wordt zijn de alternatieven en nadelen van mammografisch onderzoek. Voor een ieder die hier voor open staat, google maar even. Gelukkig kunnen we ook zelf nadenken en kijken wat het beste bij ons past.

Arja