Ruim 10 procent van de Nederlanders leeft in armoede. Een welvaartsland en dan ieder dubbeltje moeten omdraaien om rond te komen. Hoe is het om in soberheid te leven? Tot drie keer toe heb ik het mogen ervaren en ik heb er enorm veel van geleerd. Ik heb het achteraf als enorm positief ervaren en  zeg dan ook: alle goede dingen bestaan uit drie.

ER WERD VOOR MIJ GEKOZEN
Toen ik 40 jaar geleden op  drie-jarige leeftijd met mijn ouders, zus en broers naar Nederland verhuisde, werd er voor mij die keus gemaakt. Mijn ouders hadden werkelijk elk dubbeltje opzij gelegd  om te emigreren naar het land van melk en honing. Toen we in Nederland arriveerden, bleek daar niets van waar te zijn. Een grote desillusie voor mijn ouders. Maar hun gedrevenheid heeft ertoe geleid dat ze al spoedig allebei een baan hadden en we met z’n allen van een piepklein huurhuisje naar een riant herenhuis in Den Haag konden verhuizen.

Na hun werk gingen ze bijna vijf keer per week op stap om pannen te verkopen. Het geld dat ze verdienden werd opzij gelegd voor hun grote droom. Wij, als kinderen, werden door onze ouders gestimuleerd en zagen dat werken beloond werd. De soberheid waarin we opgroeiden hebben wij als kinderen als zeer prettig ervaren. Met het kleine beetje dat we hadden werd er telkens weer een feest gemaakt. Iedere zondag aten we bijvoorbeeld deftig. We kregen onze mooie kleding aan en de tafel werd mooi gedekt. De maaltijd was sober, maar dat merkte je niet. Waarom? Het was de sfeer en de entourage die ervoor zorgde dat je jezelf waande in een vier-sterren restaurant. Met mes en vork moesten we doperwten en rijst verorberen en dat op zich zorgde er al voor dat het eten langer duurde dan normaliter. Het leukste stuk van het etentje was misschien wel het natafelen. Nippend aan de limonadesiroop, die in wijnglazen was geschonken, hadden we tijd voor elkaar, en iedereen luisterde naar elkaar.

Er werd toen voor mij gekozen, gekozen om een sober leven te leiden, omdat er geen geld was. Ik ben blij dat mijn ouders deze keuze hebben gemaakt, want het heeft me een basis gegeven die ik aan mijn eigen kinderen ook meegeef.

IK MAAKTE ZELF EEN KEUZE
De gedrevenheid van mijn ouders legde hen geen windeieren. Toen ik vijftien jaar was, hadden mijn ouders hun eerste miljoen verdiend. Ze hadden kapperszaken geopend en werden zowaar de haararchitecten van Den Haag. Ikzelf had ook die gedrevenheid en toen ik 21 jaar oud was had ik samen met een compagnon een import- en exportbedrijf. Toen ik 30 jaar was had ik het financieel erg goed.

Maar met het succes was ik wel iets verloren, iets dat ik als kind als enorm prettig heb ervaren en zo graag aan mijn eigen kinderen wilde geven. De warmte, de gezelligheid en het werkelijke genieten was komen weg te vallen. Mijn kinderen groeiden op in luxe, maar hadden toch in mijn ogen een arm leven. Ik nam toen samen met mijn man een groot besluit: het was afgelopen met de dure vakanties, verjaardagspartijtjes en luxe. Soberheid, gezelligheid en warmte zou ons motto worden in ons gezin.

Ons inkomen verminderde van 100 % naar 20 %, omdat we allebei weer gingen studeren. Ik moest gaan zoeken waar ik het goedkoopst boodschappen kon doen en dat was erg wennen. Tegen je kinderen ‘nee’ gaan zeggen als je ergens was, dat was misschien nog het moeilijkste. Waarom? Ik had ze al die jaren luxe en overvloed gegeven en nu was het er ineens niet meer. Wij hadden die keuze voor hen gemaakt.

Nu terugkijkend zeggen mijn kinderen dat die periode de gezelligste tijd was in hun jeugd. Een kinderverjaardagspartijtje met een budget van €10,= werd een succes waar de kinderen op school nog weken over spraken. We gaven een piratenfeest, ik schreef een verhaal en dat werd vervolgens gespeeld door de kinderen. Tot slot moesten ze een schat opgraven die gevuld was met zakjes snoep voor elk kind. De partijtjes van honderden euro’s hadden niet zoveel indruk gemaakt als de low-budget-feestjes.

Dat is ook het begin geweest van mijn schrijfcarrière. Het mooiste compliment kreeg ik laatst van mijn zoon en het werd door mijn dochter bevestigd: “Mam, als wij kinderen hebben, kun je dan weer zo’n leuk verhaal verzinnen dat we dan kunnen spelen?”  Een beter besluit hadden we, denk ik, toen niet kunnen nemen en ik heb er nimmer spijt van gehad.

HET OVERKWAM ME
De kinderen werden ouder en zonder dat we het door hadden, vielen we weer terug in het luxueuze leventje. Allebei hadden we een eigen bedrijf en het inkomen steeg enorm. De gevolgen waren te merken, want voor we het echt goed door hadden, verloren we onze basis: soberheid.  Uiteindelijk ging het huwelijk ook kapot en van de één op de andere dag had ik geen inkomen meer. Omdat ik als zelfstandige gewerkt had, kon ik alleen aanspraak maken op een bijstandsuitkering van € 510,= per maand. Maar ook daar ben ik bovenuit geklommen, samen met mijn dierbaren.

In die periode heb ik gezien wat werkelijk belangrijk is in mijn leven en welke prioriteiten ik moet stellen. Mijn hoofdprioriteit is: mijn gezin. Ik ben inmiddels hertrouwd en mijn huidige man heeft een bijna gelijkwaardige situatie meegemaakt. We weten als geen ander hoe het is om elk dubbeltje om te moeten keren en hoe radeloos je kunt zijn als je elke maand een groot financieel gat hebt. Het heeft ons gesterkt en een rijkdom gegeven voor het leven. We hebben leren genieten van het leven. Van die kleine dingen maken we één groot feest en dat gaat niet gepaard met een heleboel geld.

Zo hebben we een nieuwe familietraditie erbij en die wordt door de inmiddels volwassen kinderen gekoesterd: Japans gourmet. Het is een zeer uitgedunde versie van gewoon gourmetten en wederom is het de entourage die het zo bijzonder maakt. Om de salontafel worden kussens gelegd en we gaan sober gourmetten aan de salontafel. Omdat er weinig op de salontafel past is deze snel vol en daardoor zijn het sobere, maar reuze gezellige etentjes. Ondanks al het succes dat me weer toelacht, bewaak ik dit soort momenten.

Door de jaren heen heb ik op diverse manieren gezien wat soberheid is. Of het nu voor me beslist werd, of dat ik er zelf voor gekozen had, of dat het me overkwam, ik ben blij dat ik het heb mee mogen maken. Met enorme dankbaarheid kijk ik terug naar deze periodes in mijn leven, want het zijn de momenten die me hebben geleerd wat nou werkelijk genieten van het leven is.